Osobowość uprawiających sporty ekstremalne

basejumper skaczący z klifu
basejumper skaczący z klifu

03-02-2010

Artykuł przedstawia różnice indywidualne między sportowcami uprawiającymi sporty ekstremalne, uprawiającymi nieryzykowne sporty oraz osobami nie uprawiającymi żadnych sportów w zakresie cech należących do pięcioczynnikowego modelu osobowości (tzw. Wielka Piątka). Do sportów ekstremalnych badacze zaliczają każdy sport, którego nieodłączną częścią jest ryzyko poważnych obrażeń lub śmierci, czyli m.in. wspinaczka wysokogórska, nurkowanie, skoki spadochronowe, narciarstwo zjazdowe i inne.

1. Stabilność emocjonalna

Stabilność emocjonalna oznacza zdolność do kontrolowania emocji i jest przeciwieństwem neurotyczności. Osoby osiągające wysokie wyniki w tej skali są stabilne, cierpliwe, zadowolone, pogodne i dobrze radzą sobie ze stresem, natomiast neurotycy są niestabilni, niecierpliwi, spięci, nerwowi i łatwiej ulegają stresowi. Najbardziej stabilne emocjonalnie są osoby uprawiające sporty ekstremalne. Dobrze radzą sobie z kontrolowaniem swoich emocji podczas nagłych zmian i pozostają spokojne podczas ryzykownych sytuacji. Wysokie wyniki w tej skali osiągają również sportowcy uprawiający inne dyscypliny. Stabilność emocjonalna jest cechą, która przydaje im się podczas zawodów i trudnych treningów. Osoby nieuprawiające żadnych sportów są wyraźnie mniej stabilne od pozostałych dwóch grup.

2. Sumienność

Najwyższe wyniki pod względem sumienności również uzyskują osoby uprawiające ryzykowne dyscypliny. Są odpowiedzialni, godni zaufania, zdyscyplinowani, pracowici, umieją dobrze współżyć z członkami grupy, do której należą. Trochę niższe, ale również wysokie wyniki osiągają inni sportowcy. Obie grupy sportowców są bardziej sumienne, niż pozostałe osoby, które często są niezdyscyplinowane i leniwe.

3. Ekstrawersja

Generalnie najbardziej ekstrawertywne są osoby uprawiające sporty ekstremalne. Są to osoby dynamiczne, dominujące, towarzyskie i komunikatywne. Osoby uprawiające nieryzykowne sporty są generalnie mniej ekstrawersyjne, a najniższe wyniki w tej skali osiągają osoby nieuprawiające żadnej dyscypliny.

Niektórzy naukowcy uważają, że ze względu na odmienny charakter różnych sportów, osoby uprawiające różne dyscypliny sportów ekstremalnych powinno się badać oddzielnie, a nie jako jedną grupę. Argumentem jest fakt, że pomimo iż zgodnie z wynikami wielu badań generalnie osoby uprawiające ryzykowne sporty są bardziej ekstrawersyjne, to wiele badań wykazało, że alipiniści są – przeciwnie – bardziej introwersyjni niż przeciętni ludzie. Często są to indywidualiści odrzucający tradycyjne normy i posiadający własne zasady moralne. Są też nieśmiali, poważni i spokojni. W badaniach, w których porównywano skoczków spadochronowych, studentów, żołnierzy i alpinistów, skoczkowie spadochronowi okazali się najbardziej ekstrawersyjni, a alpiniści najmniej.

4. Ugodowość

Osoby uzyskujące wysokie wyniki na skali ugodowości są tolerancyjne, lojalne, ciepłe i przyjacielskie, natomiast osoby osiągające niskie wyniki są samolubne, nietolerancyjne, nieufne, zimne i nieprzyjacielskie. Badania nie potwierdzają, aby pod względem tej cechy występowały znaczące różnice między sportowcami uprawiającymi sporty ekstremalne, „zwykłe” sporty a osobami nieuprawiającymi żadnych.

5. Otwartość na doświadczenia

Osoby cechujące się wysoką otwartością na doświadczenia są kreatywne, oryginalne, wrażliwe i bystre. Nie ma wyraźnych różnic pod względem tej cechy między osobami uprawiającymi ryzykowne dyscypliny, a tymi, którzy uprawiają nieryzykowne, ale obie grupy sportowców są bardziej otwarte na doświadczenia niż osoby nie będące sportowcami.

Bibliografia

Tanja Kajtna, Matej Tusak, Renata Barić, Stojak Burnik „Personality in high-risk sports athletes” w: Kinesiology nr 36/2004

Autor: Maja Kochanowska

Komentarze

  • Michal pisze:

    Sumienność to raczej nie współgranie, a pilnowanie sprzętu i sumienne przestrzeganie zasad

  • windsurfing pisze:

    Bardzo ciekawy artykuł, dzieki!

  • kitesurfing pisze:

    Interesujące, dzięki za źródła!

  • Dodaj komentarz

    Time limit is exhausted. Please reload CAPTCHA.

    Zalajkuj :)
    Najnowsze komentarze
    Partnerzy

    logo laboratoria

    logo jooble

    Mój ebook
    Wszyscy jesteśmy nieracjonalni - okładka